Οπλοκατοχή, Οπλοφορία και Νόμος Περί Όπλων: Τι Ισχύει και Ποιες Είναι οι Συνέπειες

Τι θεωρείται «όπλο» σύμφωνα με τον νόμο

Στην καθημερινή ομιλία, η λέξη «όπλο» παραπέμπει κυρίως σε πιστόλια, περίστροφα ή κυνηγετικά τουφέκια. Ο νόμος όμως χρησιμοποιεί πολύ ευρύτερο ορισμό. Το βασικό νομοθέτημα είναι ο Ν. 2168/1993, ο οποίος έχει τροποποιηθεί επανειλημμένα, με σημαντικότερη πρόσφατη αλλαγή τον Ν. 4678/2020.

Σύμφωνα με τον νόμο, όπλο είναι κάθε μηχανισμός ή συσκευή που, είτε από την κατασκευή του είτε μετά από μετατροπή, μπορεί να εκτοξεύσει βλήματα, χημικές ουσίες, αέρια ή φλόγες και να προκαλέσει τραυματισμό σε άνθρωπο, ζημιά σε πράγματα ή φωτιά. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και αντικείμενα που δεν «πυροβολούν», όπως:

• μαχαίρια, εφόσον η κατοχή τους δεν δικαιολογείται από οικιακή, επαγγελματική ή εκπαιδευτική χρήση,
• σιδηρογροθιές, ρόπαλα, σπαθιά, λόγχες και ξίφη,
• ψαροτούφεκα, αεροβόλα και συσκευές ηλεκτρικής εκκένωσης,
• εκρηκτικές και εύφλεκτες ύλες.

Επομένως, ένας πολίτης μπορεί να βρεθεί κατηγορούμενος για παράβαση του νόμου περί όπλων ακόμη και αν δεν έχει ποτέ αγγίξει πυροβόλο όπλο.

Οπλοκατοχή: Τι σημαίνει

Οπλοκατοχή είναι η φύλαξη όπλου, πυρομαχικών ή εξαρτημάτων σε χώρο που ελέγχει ο κάτοχος, συνήθως στην κατοικία ή στο επαγγελματικό του ακίνητο, χωρίς την απαιτούμενη άδεια.

Ο κανόνας είναι ότι η κατοχή όπλων απαγορεύεται. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται για ορισμένες κατηγορίες (π.χ. κυνηγετικά όπλα, αθλητικά σκοποβολής, συλλεκτικά), εφόσον ο ενδιαφερόμενος λάβει άδεια κατοχής από την αρμόδια Διεύθυνση Αστυνομίας του τόπου κατοικίας του. Για την έκδοσή της ελέγχονται, μεταξύ άλλων, το ποινικό μητρώο, η σωματική και ψυχική καταλληλότητα και ο λόγος για τον οποίο ζητείται το όπλο.

Ακόμη και ο νόμιμος κάτοχος έχει υποχρεώσεις: οφείλει να φυλάσσει το όπλο με ασφάλεια, χωριστά από τα πυρομαχικά, σε σημείο όπου δεν έχουν πρόσβαση τρίτοι και ιδίως ανήλικοι. Η παράλειψη αυτών των μέτρων μπορεί να οδηγήσει σε ανάκληση της άδειας και σε ποινικές ή διοικητικές κυρώσεις.

Οπλοφορία: Η διαφορά από την οπλοκατοχή

Οπλοφορία είναι η μεταφορά του όπλου πάνω στο σώμα ή με τρόπο που το καθιστά άμεσα διαθέσιμο προς χρήση, εκτός κατοικίας. Η διάκριση έχει ουσία: στην οπλοκατοχή το όπλο βρίσκεται φυλαγμένο, ενώ στην οπλοφορία ο φορέας μπορεί να το χρησιμοποιήσει ανά πάσα στιγμή, γι’ αυτό ο νομοθέτης τη θεωρεί πιο επικίνδυνη.

Η άδεια κατοχής δεν καλύπτει την οπλοφορία. Χρειάζεται ξεχωριστή άδεια οπλοφορίας, η οποία χορηγείται σπάνια και μόνο όταν αποδεικνύονται σοβαροί λόγοι ασφαλείας. Ειδικό καθεστώς ισχύει για τη μεταφορά κυνηγετικού όπλου προς και από κυνηγότοπο, κατά την περίοδο θήρας και με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Στην πράξη, πολλές υποθέσεις οπλοφορίας αφορούν μαχαίρια ή σουγιάδες που βρίσκονται σε αυτοκίνητο ή σε τσέπη κατά τη διάρκεια αστυνομικού ελέγχου. Εκεί κρίσιμο ζήτημα είναι αν ο κάτοχος μπορεί να δικαιολογήσει τη μεταφορά για επαγγελματικό ή άλλο θεμιτό σκοπό.

Οπλοχρησία

Οπλοχρησία είναι η χρήση όπλου κατά την τέλεση άλλου εγκλήματος, για παράδειγμα σε ληστεία, απειλή ή σωματική βλάβη. Τιμωρείται αυτοτελώς, πέρα από την ποινή για το βασικό αδίκημα, και συνήθως επιβαρύνει σημαντικά τη θέση του κατηγορουμένου.

Ποιες ποινές προβλέπονται

Οι ποινές του Ν. 2168/1993 κλιμακώνονται ανάλογα με:

• το είδος του όπλου (πυροβόλο, πολεμικό, κυνηγετικό, μαχαίρι κ.λπ.),
• την πράξη (κατοχή, οπλοφορία, χρήση, εμπορία, κατασκευή),
• τις περιστάσεις (π.χ. αν το όπλο βρέθηκε σε δημόσια συνάθροιση ή αθλητική εκδήλωση, αν υπάρχει σχέση με εγκληματική οργάνωση).

Η απλή οπλοκατοχή και η οπλοφορία αντιμετωπίζονται κατά κανόνα ως πλημμελήματα με ποινή φυλάκισης. Αντίθετα, πράξεις όπως η παράνομη εισαγωγή, κατασκευή ή διακίνηση όπλων, ιδίως προς εγκληματικές ομάδες, μπορούν να χαρακτηριστούν κακουργήματα και να επισύρουν κάθειρξη. Σε κάθε καταδίκη το όπλο κατάσχεται και δημεύεται.

Επειδή το πλαίσιο έχει αλλάξει πολλές φορές, η ακριβής ποινή που αντιστοιχεί σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται από ποινικολόγο δικηγόρο με βάση το ισχύον κείμενο του νόμου και τα στοιχεία της δικογραφίας.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Ποια είναι η διαφορά οπλοκατοχής και οπλοφορίας;

Η οπλοκατοχή αφορά τη φύλαξη όπλου σε χώρο που ελέγχει ο κάτοχος. Η οπλοφορία αφορά τη μεταφορά του όπλου πάνω του ή σε άμεσα προσβάσιμο σημείο εκτός κατοικίας. Για καθεμία απαιτείται διαφορετική άδεια.

2. Είναι αδίκημα να έχω μαχαίρι στο αυτοκίνητο;

Εξαρτάται. Αν το μαχαίρι δεν δικαιολογείται από επαγγελματική, οικιακή ή άλλη θεμιτή χρήση και είναι πρόσφορο για επίθεση, μπορεί να θεωρηθεί οπλοφορία. Κρίνεται κατά περίπτωση.

3. Κληρονόμησα όπλο. Τι πρέπει να κάνω;

Πρέπει να το δηλώσετε χωρίς καθυστέρηση στο αρμόδιο αστυνομικό τμήμα. Στη συνέχεια είτε εκδίδετε άδεια στο όνομά σας, εφόσον πληροίτε τις προϋποθέσεις, είτε το παραδίδετε ή το μεταβιβάζετε νόμιμα.

4. Η άδεια κυνηγετικού όπλου μού επιτρέπει να το έχω μαζί μου παντού;

Όχι. Η άδεια κατοχής δεν ισοδυναμεί με άδεια οπλοφορίας. Η μεταφορά του κυνηγετικού επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένους όρους, κυρίως για κυνήγι ή σκοποβολή.

5. Τα αεροβόλα και οι συσκευές ηλεκτρικής εκκένωσης (taser) θεωρούνται όπλα;

Ναι, εμπίπτουν στον νόμο περί όπλων. Για ορισμένες κατηγορίες απαιτείται άδεια, ενώ άλλες απαγορεύονται για ιδιώτες.

6. Τι γίνεται αν συλληφθώ για οπλοκατοχή ή οπλοφορία;

Συνήθως ακολουθεί η διαδικασία του αυτόφωρου. Είναι σημαντικό να ζητήσετε αμέσως δικηγόρο και να μην προβείτε σε δηλώσεις πριν συμβουλευτείτε κάποιον.

7. Μπορεί η ποινή να ανασταλεί;

Σε πολλές πλημμεληματικές υποθέσεις, ιδίως όταν ο κατηγορούμενος δεν έχει προηγούμενο ποινικό μητρώο, το δικαστήριο μπορεί να χορηγήσει αναστολή της ποινής φυλάκισης. Αυτό εξαρτάται από τα στοιχεία κάθε υπόθεσης.

8. Χάνω την άδεια αν καταδικαστώ για άλλο αδίκημα;

Ναι, η καταδίκη για ορισμένα αδικήματα αποτελεί λόγο ανάκλησης ή μη ανανέωσης της άδειας κατοχής ή οπλοφορίας.

Δικηγορικό Γραφείο Μπούρας & Συνεργάτες: Νομική υποστήριξη σε υποθέσεις όπλων

Μια κατηγορία για οπλοκατοχή, οπλοφορία ή οπλοχρησία μπορεί να επηρεάσει το ποινικό σας μητρώο, την επαγγελματική σας πορεία και τη δυνατότητα να διατηρείτε νόμιμη άδεια στο μέλλον. Η έγκαιρη και σωστή υπεράσπιση κάνει τη διαφορά.

Το Δικηγορικό Γραφείο Ιωάννης Μπούρας & Συνεργάτες δραστηριοποιείται στην Αθήνα από το 1995, με συνέχεια τριών γενεών νομικών. Το τμήμα Ποινικού Δικαίου του γραφείου αναλαμβάνει υποθέσεις παράβασης του νόμου περί όπλων σε όλα τα στάδια: από την αυτόφωρη διαδικασία και την προανάκριση έως την εκδίκαση σε πρώτο και δεύτερο βαθμό. Παράλληλα, παρέχουμε υποστήριξη σε διοικητικά ζητήματα, όπως έκδοση, ανανέωση ή ανάκληση αδειών κατοχής και οπλοφορίας.

Με άμεση τηλεφωνική καθοδήγηση, σαφές χρονοδιάγραμμα και ειλικρινή εκτίμηση για την πορεία της υπόθεσής σας, σας βοηθάμε να κινηθείτε σωστά από την πρώτη στιγμή.

Επικοινωνήστε μαζί μας με απόλυτη εχεμύθεια:

• Τηλέφωνο: 210 3305169 | 698 075 9456
• Email: info@bouraslaw.gr
• Γραφείο Αθήνας: Σόλωνος 121, Αθήνα 10678
• Γραφείο Παλλήνης: Λ. Μαραθώνος 34, Παλλήνη 15351
• Φόρμα επικοινωνίας: gr/epikoinonia