Κλήση σε Απολογία Δημοσίου Υπαλλήλου (Άρθρο 134 ΥΚ)

Τι ορίζει το άρθρο 134 του Ν. 3528/2007 μετά τον Ν. 5225/2025: προθεσμίες, παράταση, εκπρόθεσμη απολογία και δικαιώματα του διωκόμενου υπαλλήλου.

Για έναν δημόσιο υπάλληλο, η παραλαβή κλήσης σε απολογία είναι συνήθως η πρώτη επίσημη ένδειξη ότι η υπηρεσία εξετάζει σε βάρος του πειθαρχικό παράπτωμα. Το έγγραφο αυτό δεν είναι μια απλή τυπικότητα. Είναι η κρισιμότερη ευκαιρία να εκθέσει την πλευρά του πριν ληφθεί απόφαση που μπορεί να επηρεάσει την υπηρεσιακή του εξέλιξη, τις αποδοχές του ή ακόμη και τη θέση του.

Το νομικό πλαίσιο

Η κλήση σε απολογία ρυθμίζεται από το άρθρο 134 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (Ν. 3528/2007), γνωστού ως Υπαλληλικός Κώδικας. Το άρθρο τροποποιήθηκε ουσιαστικά με το άρθρο 35 του Ν. 5225/2025, ο οποίος αναμόρφωσε το πειθαρχικό δίκαιο του δημόσιου τομέα και άλλαξε, μεταξύ άλλων, τις προθεσμίες για την υποβολή απολογίας.

Ο βασικός κανόνας: καμία ποινή χωρίς απολογία

Η πρώτη παράγραφος του άρθρου θέτει μια θεμελιώδη εγγύηση: πειθαρχική ποινή δεν μπορεί να επιβληθεί αν ο υπάλληλος δεν κληθεί προηγουμένως σε απολογία. Πρόκειται για εφαρμογή του συνταγματικού δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης.

Σημαντικό είναι ότι η εξέταση του υπαλλήλου κατά την ένορκη διοικητική εξέταση ή την πειθαρχική ανάκριση δεν υποκαθιστά την κλήση σε απολογία. Ακόμη κι αν έχει ήδη καταθέσει σε προηγούμενο στάδιο, πρέπει να κληθεί ξεχωριστά και τυπικά να απολογηθεί.

Τι πρέπει να περιέχει η κλήση

Η κλήση σε απολογία πρέπει να είναι έγγραφη και να αναφέρει:

• Σαφώς το πειθαρχικό παράπτωμα: ποια συγκεκριμένη πράξη ή παράλειψη αποδίδεται στον υπάλληλο. Μια αόριστη ή γενική διατύπωση δυσχεραίνει την άμυνα και μπορεί να αποτελέσει λόγο προσβολής της τελικής απόφασης.
• Εύλογη προθεσμία απολογίας: μέσα στα όρια που θέτει ο νόμος.

Προθεσμίες μετά τον Ν. 5225/2025

Οι νέες ρυθμίσεις αντικατέστησαν τις παλαιότερες σύντομες προθεσμίες των δύο ή τριών ημερών. Σήμερα ισχύουν τα εξής:

• Ελάχιστη προθεσμία: τουλάχιστον πέντε (5) εργάσιμες ημέρες, ανεξάρτητα από το όργανο που καλεί.
• Παράταση: χορηγείται μία μόνο φορά, έως πέντε (5) επιπλέον εργάσιμες ημέρες, με απόφαση του πειθαρχικώς προϊσταμένου ή του Προέδρου του Κλιμακίου του πειθαρχικού συμβουλίου, κατόπιν αιτιολογημένης έγγραφης αίτησης του υπαλλήλου.
• Εκπρόθεσμη απολογία: λαμβάνεται υποχρεωτικά υπόψη, αρκεί να υποβληθεί μέχρι τη συζήτηση της υπόθεσης στο Κλιμάκιο.

Παρότι η εκπρόθεσμη απολογία δεν χάνεται, η έγκαιρη υποβολή είναι πάντα προτιμότερη, γιατί επιτρέπει στο πειθαρχικό όργανο να την εξετάσει με την απαραίτητη προσοχή.

Όταν η κλήση παραλείφθηκε

Ο νόμος ορίζει ότι η παράλειψη της κλήσης σε απολογία καλύπτεται αν ο υπάλληλος υποβάλει ο ίδιος έγγραφη απολογία. Επιπλέον, όταν μετά την κλήση η υπόθεση παραπέμπεται σε ανώτερο πειθαρχικώς προϊστάμενο ή στο πειθαρχικό συμβούλιο, δεν απαιτείται νέα κλήση. Μετά την κλήση σε απολογία, η υπόθεση πρέπει να ολοκληρωθεί με την έκδοση απόφασης.

Πώς να προετοιμάσετε την απολογία σας

• Ζητήστε πρόσβαση στον φάκελο της πειθαρχικής υπόθεσης πριν απολογηθείτε. Έχετε δικαίωμα να γνωρίζετε τα στοιχεία που υπάρχουν εις βάρος σας.
• Ελέγξτε αν η κλήση περιγράφει με σαφήνεια το παράπτωμα και αν η προθεσμία είναι νόμιμη.
• Υποβάλετε την απολογία γραπτώς, με απόδειξη παραλαβής ή με συστημένη επιστολή.
• Απαντήστε συγκεκριμένα σε κάθε πραγματικό περιστατικό, χωρίς γενικολογίες ή συναισθηματικές εκφράσεις.
• Επισυνάψτε έγγραφα, μηνύματα, βάρδιες ή δηλώσεις μαρτύρων που στηρίζουν τις θέσεις σας και, αν χρειάζεστε χρόνο, ζητήστε προθεσμία για την προσκόμισή τους.
• Αναδείξτε τυχόν διαδικαστικά σφάλματα, όπως αοριστία της κατηγορίας ή παραβίαση προθεσμιών.

Πειθαρχική και ποινική διαδικασία

Αρκετές φορές τα ίδια γεγονότα ερευνώνται παράλληλα και σε ποινικό επίπεδο. Οι δύο διαδικασίες είναι κατά κανόνα αυτοτελείς, όμως ό,τι δηλώσετε στην πειθαρχική απολογία μπορεί να έχει επιπτώσεις και στην ποινική υπόθεση. Σε τέτοιες περιπτώσεις η στρατηγική πρέπει να σχεδιάζεται ενιαία από δικηγόρο με εμπειρία στο ποινικό δίκαιο. Για την κλήση σε απολογία στο πλαίσιο ποινικής ανάκρισης, δείτε τον σχετικό οδηγό μας για την κλήση σε απολογία στην ποινική διαδικασία.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Μπορεί να μου επιβληθεί πειθαρχική ποινή χωρίς να κληθώ σε απολογία;

Όχι. Το άρθρο 134 ορίζει ρητά ότι πειθαρχική ποινή δεν επιβάλλεται χωρίς προηγούμενη κλήση σε απολογία.

2. Πόσες ημέρες έχω για να απολογηθώ;

Μετά τον Ν. 5225/2025, η προθεσμία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από πέντε εργάσιμες ημέρες.

3. Μπορώ να ζητήσω παράταση;

Ναι, μία φορά και έως πέντε εργάσιμες ημέρες, με αιτιολογημένη έγγραφη αίτηση προς το όργανο που σας κάλεσε.

4. Τι γίνεται αν αργήσω να υποβάλω την απολογία;

Η εκπρόθεσμη απολογία λαμβάνεται υποχρεωτικά υπόψη, εφόσον υποβληθεί μέχρι τη συζήτηση της υπόθεσης στο Κλιμάκιο.

5. Κατέθεσα ήδη στην ένορκη διοικητική εξέταση. Χρειάζεται και απολογία;

Ναι. Η εξέταση στην ΕΔΕ ή στην πειθαρχική ανάκριση δεν αναπληρώνει την κλήση σε απολογία.

6. Η κλήση δεν περιγράφει με σαφήνεια τι μου αποδίδεται. Τι κάνω;

Η αοριστία της κατηγορίας αποτελεί σοβαρό διαδικαστικό ζήτημα. Επισημάνετέ το στην απολογία σας και συμβουλευτείτε δικηγόρο για τις επόμενες κινήσεις.

7. Μπορώ να δω τον φάκελο της υπόθεσης;

Ναι. Πριν από την απολογία έχετε δικαίωμα να λάβετε γνώση του φακέλου της πειθαρχικής υπόθεσης.

8. Χρειάζομαι δικηγόρο για την πειθαρχική απολογία;

Δεν είναι υποχρεωτικό, είναι όμως ιδιαίτερα χρήσιμο. Μια καλά τεκμηριωμένη απολογία μπορεί να οδηγήσει σε απαλλαγή ή σε ηπιότερη ποινή και προετοιμάζει το έδαφος για τυχόν ένσταση ή προσφυγή.

Δικηγορικό Γραφείο Μπούρας & Συνεργάτες: Υπεράσπιση σε πειθαρχικές διαδικασίες

Οι προθεσμίες στην πειθαρχική διαδικασία είναι σύντομες και η πρώτη απολογία συχνά καθορίζει την έκβαση. Η έγκαιρη νομική υποστήριξη σας επιτρέπει να απαντήσετε στοχευμένα, να αναδείξετε κάθε διαδικαστικό σφάλμα και να προστατεύσετε την υπηρεσιακή σας πορεία.

Το Δικηγορικό Γραφείο Ιωάννης Μπούρας & Συνεργάτες δραστηριοποιείται στην Αθήνα από το 1995, με συνέχεια τριών γενεών νομικών. Αναλαμβάνουμε τη σύνταξη απολογιών, την εκπροσώπηση ενώπιον πειθαρχικών οργάνων και τα ένδικα μέσα κατά πειθαρχικών αποφάσεων, ενώ σε υποθέσεις με παράλληλη ποινική διάσταση χειριζόμαστε ενιαία και τα δύο μέτωπα μέσα από το τμήμα Ποινικού Δικαίου.

Παρέχουμε άμεση τηλεφωνική καθοδήγηση, σαφές χρονοδιάγραμμα και ειλικρινή εκτίμηση για την πορεία της υπόθεσής σας.

Επικοινωνήστε μαζί μας:

• Τηλέφωνο: 210 3305169 | 698 075 9456
• Email: info@bouraslaw.gr
• Γραφείο Αθήνας: Σόλωνος 121, Αθήνα 10678
• Γραφείο Παλλήνης: Λ. Μαραθώνος 34, Παλλήνη 15351
• Φόρμα επικοινωνίας: gr/epikoinonia