Το «αυτόματο διαζύγιο» — γνωστό επίσημα ως συμβολαιογραφικό ή εξώδικο συναινετικό διαζύγιο — αποτελεί τη γρηγορότερη και πιο οικονομική μορφή λύσης γάμου στην Ελλάδα. Εισήχθη με τον Ν. 4509/2017 και επιτρέπει στα ζευγάρια να λύσουν τον γάμο τους χωρίς να χρειαστεί να πάνε στο δικαστήριο, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Σε αυτό το άρθρο αναλύουμε λεπτομερώς το κόστος, τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις.

Τι Είναι το «Αυτόματο» αύλο Διαζύγιο;

Ο όρος «αυτόματο διαζύγιο» δεν είναι επίσημος νομικός όρος — αποτελεί λαϊκή ονομασία για τη διαδικασία του συμβολαιογραφικού συναινετικού διαζυγίου που θεσπίστηκε με τον Ν. 4509/2017. Πριν από αυτόν τον νόμο, κάθε διαζύγιο — ακόμα και αν το ζευγάρι ήταν απόλυτα σύμφωνο — έπρεπε να περνά από δικαστήριο, με αποτέλεσμα καθυστερήσεις μηνών. Πλέον, εφόσον δεν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, η λύση του γάμου μπορεί να γίνει μέσα σε λίγες ημέρες, μπροστά σε συμβολαιογράφο.

Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται και για τα Σύμφωνα Συμβίωσης (ΣΣ), τα οποία λύνονται με αντίστοιχη απλοποιημένη διαδικασία ενώπιον συμβολαιογράφου.

Προϋποθέσεις για το Αυτόματο Διαζύγιο

Για να προχωρήσετε σε συμβολαιογραφικό διαζύγιο πρέπει να πληρούνται όλες οι παρακάτω προϋποθέσεις:

• Συναίνεση και των δύο συζύγων: Και οι δύο πρέπει να συμφωνούν στη λύση του γάμου, χωρίς αντιρρήσεις.
• Απουσία ανηλίκων τέκνων: Τα παιδιά πρέπει να είναι ενήλικα (άνω των 18 ετών) ή να μην υπάρχουν παιδιά από τον γάμο.
• Διάρκεια γάμου τουλάχιστον 6 μηνών: Ο γάμος πρέπει να έχει διαρκέσει τουλάχιστον 6 μήνες πριν την υποβολή της αίτησης.
• Εκπροσώπηση από δικηγόρο: Κάθε σύζυγος πρέπει να εκπροσωπείται από δικηγόρο της επιλογής του (ή και από κοινό δικηγόρο με αμοιβαία συμφωνία).
• Υπογεγραμμένη συμφωνία: Οι σύζυγοι πρέπει να έχουν υπογράψει έγγραφη συμφωνία λύσης γάμου.

 Προσοχή: Αν υπάρχουν ανήλικα τέκνα, η λύση του γάμου πρέπει να γίνει υποχρεωτικά δια της δικαστικής οδού (δικαστικό συναινετικό ή κατ’ αντιδικία διαζύγιο), ώστε το δικαστήριο να αποφανθεί για την επιμέλεια, τη διατροφή και το δικαίωμα επικοινωνίας.

Κόστος Άυλου Διαζυγίου: Αναλυτική Κατανομή

Το συμβολαιογραφικό διαζύγιο είναι σημαντικά φθηνότερο από το δικαστικό. Τα έξοδα χωρίζονται σε τρεις κύριες κατηγορίες:

Κατηγορία Εξόδου	Εκτιμώμενο Κόστος	Παρατηρήσεις
Αμοιβή συμβολαιογράφου	150€ – 400€	Ανάλογα με το γραφείο
Δικηγορική αμοιβή (ανά σύζυγο)	200€ – 600€	Υποχρεωτική για κάθε σύζυγο
Χαρτόσημα & τέλη	50€ – 150€	Κρατικά τέλη & ένσημα
Ληξιαρχική πράξη λύσης γάμου	20€ – 50€	Καταχώρηση στο ληξιαρχείο
Αντίγραφα εγγράφων & λοιπά	20€ – 80€	Πιστοποιητικά, μεταφράσεις κ.λπ.
ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ (εκτίμηση)	450€ – 1.300€	Ανά ζευγάρι, όλα μαζί

Χρήσιμη πληροφορία: Αν και οι δύο σύζυγοι συμφωνήσουν να χρησιμοποιήσουν τον ίδιο δικηγόρο, η δικηγορική αμοιβή μπορεί να είναι χαμηλότερη. Ωστόσο, αυτό προϋποθέτει απόλυτη συμφωνία και έλλειψη συγκρουόμενων συμφερόντων.

Σύγκριση: Αυτόματο vs Δικαστικό Διαζύγιο

Κριτήριο	Αυτόματο (Συμβολαιογραφικό)	Δικαστικό Συναινετικό
Διάρκεια	2–4 εβδομάδες	1–4 μήνες
Κόστος	450€ – 1.300€	800€ – 2.500€
Ανήλικα τέκνα	Δεν επιτρέπεται	Επιτρέπεται
Δικαστήριο	Δεν απαιτείται	Απαιτείται
Δικηγόρος	Υποχρεωτικός	Υποχρεωτικός
Συμβολαιογράφος	Απαιτείται	Προαιρετικά
Συναίνεση	Υποχρεωτική	Υποχρεωτική

Βήμα-Βήμα: Πώς Γίνεται το Αυτόματο Διαζύγιο

• Βήμα 1 — Συμφωνία των συζύγων: Και οι δύο αποφασίζουν να λύσουν τον γάμο και συμφωνούν σε όλα τα θέματα (περιουσία, κοινή κατοικία κ.λπ.).
• Βήμα 2 — Επιλογή δικηγόρων: Κάθε σύζυγος επιλέγει τον δικηγόρο του (ή συμφωνούν σε έναν κοινό) και συνάπτουν έγγραφη σύμβαση αμοιβής.
• Βήμα 3 — Σύνταξη συμφωνητικού: Οι δικηγόροι συντάσσουν την έγγραφη συμφωνία λύσης γάμου, την οποία υπογράφουν και οι δύο σύζυγοι.
• Βήμα 4 — Επιλογή συμβολαιογράφου: Το ζευγάρι επιλέγει συμβολαιογράφο της αρεσκείας του σε οποιαδήποτε περιοχή της Ελλάδας.
• Βήμα 5 — Προσκόμιση εγγράφων: Ταυτότητες, ληξιαρχική πράξη γάμου, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, πληρεξούσια δικηγόρων.
• Βήμα 6 — Υπογραφή ενώπιον συμβολαιογράφου: Ο συμβολαιογράφος συντάσσει την πράξη λύσης γάμου και την υπογράφουν οι δύο δικηγόροι εκπρόσωποι. Η παρουσία των ίδιων των συζύγων δεν είναι πάντα απαραίτητη.
• Βήμα 7 — Καταχώρηση στο Ληξιαρχείο: Η συμβολαιογραφική πράξη αποστέλλεται στο ληξιαρχείο του τόπου τέλεσης του γάμου και η λύση καταχωρείται επίσημα.

Απαραίτητα Έγγραφα για το Αυτόματο Διαζύγιο

Για να προχωρήσει η διαδικασία, χρειάζεστε τα παρακάτω έγγραφα:

• Αστυνομική ταυτότητα ή διαβατήριο και των δύο συζύγων
• Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης (πρόσφατο, όχι παλαιότερο των 3 μηνών)
• Ληξιαρχική πράξη γάμου (πρωτότυπο ή επικυρωμένο αντίγραφο)
• Έγγραφη συμφωνία λύσης γάμου, υπογεγραμμένη από τους συζύγους
• Πληρεξούσιο εγγράφου εκπροσώπησης από δικηγόρο (για κάθε σύζυγο)
• ΑΦΜ και στοιχεία ΑΜΚΑ (για τα τέλη χαρτοσήμου)

Σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. αλλοδαποί σύζυγοι ή γάμος εξωτερικού), ενδέχεται να απαιτηθούν επιπλέον έγγραφα — αποστολή, μετάφραση και apostille. Ο δικηγόρος σας θα σας ενημερώσει για την ακριβή λίστα.

Τι Γίνεται με την Κοινή Περιουσία;

Το αυτόματο διαζύγιο δεν ρυθμίζει αυτόματα και τη διανομή της κοινής περιουσίας. Αν οι σύζυγοι έχουν κοινά περιουσιακά στοιχεία (ακίνητα, τραπεζικοί λογαριασμοί, οχήματα), πρέπει να τακτοποιηθούν ξεχωριστά, είτε:

• Με ιδιωτική συμφωνία που συντάσσει ο δικηγόρος (για κινητά και χρηματικές αξιώσεις).
• Με συμβολαιογραφική πράξη μεταβίβασης ακινήτου (αν υπάρχει ακίνητο από κοινού).
• Με δικαστική διανομή, αν δεν συμφωνούν (κατ’ αντιδικία διαδικασία).

Σύμφωνα με το άρθρο 1400 ΑΚ, κάθε σύζυγος δικαιούται να διεκδικήσει το 1/3 της περιουσιακής αύξησης που απέκτησε ο άλλος κατά τη διάρκεια του γάμου, εκτός αν αποδειχθεί ότι η αύξηση αυτή δεν οφείλεται στη συμβολή του.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) — Αυτόματο Διαζύγιο

1. Πόσο κοστίζει το αυτόματο (συμβολαιογραφικό) διαζύγιο;

Το συνολικό κόστος κυμαίνεται από 450€ έως 1.300€ ανά ζευγάρι, ανάλογα με τη δικηγορική αμοιβή (200-600€ ανά δικηγόρο), την αμοιβή συμβολαιογράφου (150-400€) και τα κρατικά τέλη (50-150€). Είναι σαφώς φθηνότερο από το δικαστικό συναινετικό διαζύγιο, το οποίο κοστίζει 800-2.500€.

2. Πόσο χρόνο παίρνει το αυτόματο διαζύγιο;

Η διαδικασία συνήθως ολοκληρώνεται σε 2 έως 4 εβδομάδες από τη στιγμή που συγκεντρωθούν τα απαραίτητα έγγραφα. Η καθυστέρηση εξαρτάται κυρίως από τη διαθεσιμότητα του συμβολαιογράφου και τον χρόνο έκδοσης των πιστοποιητικών από τον Δήμο.

3. Χρειάζομαι δικηγόρο για το αυτόματο διαζύγιο;

Ναι, ο νόμος ορίζει ρητά ότι κάθε σύζυγος πρέπει να εκπροσωπείται από δικηγόρο κατά την υπογραφή ενώπιον συμβολαιογράφου. Δεν μπορείτε να υπογράψετε μόνοι σας — ο δικηγόρος σας εκπροσωπεί με πληρεξούσιο. Ωστόσο, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και οι δύο τον ίδιο δικηγόρο αν δεν υπάρχουν αντικρουόμενα συμφέροντα.

4. Μπορεί να γίνει αυτόματο διαζύγιο αν έχω παιδιά;

Όχι, αν τα παιδιά είναι ανήλικα (κάτω των 18). Το συμβολαιογραφικό διαζύγιο επιτρέπεται μόνο αν δεν υπάρχουν ανήλικα τέκνα από τον γάμο. Αν τα παιδιά σας είναι ενήλικα, μπορείτε κανονικά να προχωρήσετε σε αυτόματο διαζύγιο.

5. Πρέπει να είμαι παρών/παρούσα στον συμβολαιογράφο;

Όχι απαραίτητα. Εφόσον έχετε δώσει πληρεξούσιο στον δικηγόρο σας, εκείνος μπορεί να σας εκπροσωπήσει. Αυτό είναι πολύ βολικό σε περιπτώσεις που ο ένας σύζυγος βρίσκεται στο εξωτερικό ή σε άλλη πόλη.

6. Μπορούμε να επιλέξουν οποιονδήποτε συμβολαιογράφο στην Ελλάδα;

Ναι. Σε αντίθεση με το δικαστικό διαζύγιο (όπου υπάρχουν κανόνες τοπικής αρμοδιότητας), στο συμβολαιογραφικό διαζύγιο μπορείτε να επιλέξετε συμβολαιογράφο σε οποιαδήποτε περιοχή της Ελλάδας, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας σας.

7. Τι γίνεται με το επώνυμο μετά το διαζύγιο;

Η σύζυγος (ή ο σύζυγος) μπορεί να επιλέξει να επιστρέψει στο γένος της ή να διατηρήσει το επώνυμο του γάμου. Η αλλαγή επωνύμου γίνεται με αίτηση στο ληξιαρχείο μετά την ολοκλήρωση του διαζυγίου και δεν επηρεάζει τη διαδικασία.

8. Ισχύει το αυτόματο διαζύγιο και για το Σύμφωνο Συμβίωσης;

Ναι. Το Σύμφωνο Συμβίωσης (ΣΣ) μπορεί επίσης να λυθεί συμβολαιογραφικά, με αντίστοιχα απλοποιημένη διαδικασία. Ακόμα απλούστερα, το ΣΣ μπορεί να λυθεί και με μονομερή δήλωση (αζήτητα) χωρίς να απαιτείται συναίνεση του άλλου μέρους, αλλά με επίδοση.

Συμπέρασμα: Γρήγορο, Οικονομικό και χωρίς Στρες

Το αυτόματο (συμβολαιογραφικό) διαζύγιο είναι η ιδανική λύση για ζευγάρια που επιθυμούν να λύσουν τον γάμο τους με αξιοπρέπεια, χωρίς δικαστικές διαμάχες, μεγάλες καθυστερήσεις και υπερβολικό κόστος. Εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, μπορείτε να έχετε ολοκληρωμένο διαζύγιο σε λίγες εβδομάδες. Η επιλογή εμπειρου δικηγόρου που θα σας καθοδηγήσει σε όλη τη διαδικασία παραμένει κρίσιμη — ακόμα και σε μια «απλή» διαδικασία, τα λεπτομέρεια των εγγράφων και των συμφωνιών καθορίζει την προστασία των δικαιωμάτων σας.

⚠️ Σημείωση: Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για την αντιμετώπιση της δικής σας υπόθεσης, απευθυνθείτε σε αδειοδοτημένο δικηγόρο.