Ένα «λευκό» ποινικό μητρώο ζητείται για διορισμό στο Δημόσιο, για πρόσληψη σε πολλές ιδιωτικές θέσεις, για άδειες άσκησης επαγγέλματος, για διαγωνισμούς και για μετακίνηση στο εξωτερικό. Γι’ αυτό μια καταδίκη, ακόμη και για ένα μικρό πλημμέλημα, προκαλεί εύλογη ανησυχία. Η καλή είδηση είναι ότι οι εγγραφές δεν μένουν για πάντα και ότι ο νόμος ξεχωρίζει αυστηρά ποιος βλέπει τι.

Τι είναι το ποινικό μητρώο

Το ποινικό μητρώο είναι το επίσημο αρχείο του κράτους όπου καταχωρίζονται οι αμετάκλητες καταδικαστικές αποφάσεις σε βάρος ενός προσώπου. Ρυθμίζεται από τα άρθρα 568 επ. του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (Ν. 4620/2019) και τηρείται ηλεκτρονικά από το Εθνικό Ποινικό Μητρώο.

Σημαντικό: στο μητρώο δεν γράφονται μηνύσεις, κατηγορίες ή εκκρεμείς δίκες. Γράφεται μόνο η αμετάκλητη καταδίκη, δηλαδή η απόφαση που δεν μπορεί πλέον να προσβληθεί. Αν λοιπόν εκκρεμεί ακόμη

Γενικής χρήσης και δικαστικής χρήσης

Υπάρχουν δύο είδη αντιγράφων, με πολύ διαφορετικό περιεχόμενο:

• Αντίγραφο γενικής χρήσης: αυτό που ζητάτε εσείς για εργασία, διορισμό ή άλλες συναλλαγές. Δεν περιλαμβάνει παλαιές καταδίκες, εφόσον έχουν περάσει τα χρονικά όρια του νόμου.
• Αντίγραφο δικαστικής χρήσης: περιλαμβάνει όλες τις εγγραφές που ισχύουν ακόμη. Χορηγείται μόνο σε δικαστικές και εισαγγελικές αρχές, καθώς και σε ορισμένες αρχές και περιπτώσεις που ορίζει ρητά ο νόμος, όπως διορισμοί σε σώματα ασφαλείας ή στην εκπαίδευση.

Η χορήγηση αντιγράφου δικαστικής χρήσης στη θέση αντιγράφου γενικής χρήσης αποτελεί αδίκημα. Έτσι ο εργοδότης σας βλέπει μόνο ό,τι επιτρέπει το αντίγραφο γενικής χρήσης.

Πότε «καθαρίζει» το αντίγραφο γενικής χρήσης

Από το αντίγραφο γενικής χρήσης παραλείπονται οι καταδίκες μετά την πάροδο των εξής χρονικών διαστημάτων:

• 3 χρόνια: για χρηματική ποινή, παροχή κοινωφελούς εργασίας ή φυλάκιση έως 6 μήνες.
• 8 χρόνια: για φυλάκιση άνω των 6 μηνών ή μέτρα ασφαλείας με εγκλεισμό.
• 20 χρόνια: για ποινή κάθειρξης.

Οι προθεσμίες αρχίζουν από την έκτιση της ποινής. Ως εκτιθείσα θεωρείται και η ποινή που μετατράπηκε σε χρήμα και πληρώθηκε, που χαρίστηκε ή που ολοκληρώθηκε με επιτυχή απόλυση υπό όρο. Αν η ποινή δεν εκτελέστηκε ποτέ, οι προθεσμίες μετρούν από την παραγραφή της. Οι παρεπόμενες ποινές παραλείπονται μαζί με την κύρια.

Μείωση των προθεσμιών στο μισό

Για πρώτη καταδίκη, όταν πρόκειται για έγκλημα από αμέλεια ή για έγκλημα από δόλο που τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα έτος ή με χρηματική ποινή, ο εισαγγελέας μπορεί, με αίτηση του ενδιαφερομένου, να μειώσει τις παραπάνω προθεσμίες στο μισό. Πρόκειται για ιδιαίτερα χρήσιμη δυνατότητα για όποιον χρειάζεται γρήγορα λευκό ποινικό μητρώο για εργασία.

Οριστική διαγραφή των εγγραφών

Πέρα από την παράλειψη στο αντίγραφο γενικής χρήσης, ο νόμος προβλέπει και την πλήρη ακύρωση των εγγραφών, ώστε να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κανέναν σκοπό, ούτε από τα δικαστήρια. Αυτό συμβαίνει, μεταξύ άλλων:

• με τον θάνατο του προσώπου ή όταν συμπληρώσει τα 80 έτη,
• όταν η απόφαση ακυρωθεί, η πράξη αμνηστευθεί, παύσει να είναι αξιόποινη ή η δίωξη παύσει οριστικά,
• όταν η ποινή είχε ανασταλεί και πέρασαν πέντε χρόνια από τη λήξη της αναστολής, χωρίς να αρθεί ή να ανακληθεί,
• για χρηματική ποινή, κοινωφελή εργασία ή φυλάκιση έως ένα μήνα (δύο μήνες για αμέλεια), όταν περάσουν δέκα χρόνια από την έκτιση χωρίς νέα καταδίκη,
• για ανήλικους, πέντε ή οκτώ χρόνια μετά την έκτιση, ανάλογα με τη διάρκεια του περιορισμού.

Η αναστολή της ποινής έχει δηλαδή διπλό όφελος: δεν εκτίεται η ποινή και, μετά από κάποια χρόνια, η εγγραφή εξαφανίζεται εντελώς. Δείτε περισσότερα για την αναστολή ποινής φυλάκισης και τη μετατροπή ποινής.

Πώς εκδίδεται το αντίγραφο

Το αντίγραφο γενικής χρήσης εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr με κωδικούς Taxisnet, άμεσα και χωρίς κόστος, ή μέσω ΚΕΠ. Ισχύει κατά κανόνα για τρεις μήνες από την έκδοση. Αν το αντίγραφο εμφανίζει εγγραφή που θεωρείτε ότι έπρεπε να έχει παραλειφθεί ή διαγραφεί, μπορείτε να ζητήσετε τη διόρθωση με αίτηση στην αρμόδια εισαγγελία.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Γράφεται στο ποινικό μητρώο μια μήνυση;

Όχι. Καταχωρίζονται μόνο αμετάκλητες καταδικαστικές αποφάσεις, όχι μηνύσεις, κατηγορίες ή εκκρεμείς δίκες.

2. Τι βλέπει ο εργοδότης μου;

Μόνο το αντίγραφο γενικής χρήσης, το οποίο δεν περιλαμβάνει παλαιές καταδίκες αν έχουν περάσει τα όρια του νόμου.

3. Μετά από πόσα χρόνια φεύγει μια μικρή ποινή;

Χρηματική ποινή, κοινωφελής εργασία ή φυλάκιση έως 6 μήνες δεν εμφανίζονται στο αντίγραφο γενικής χρήσης μετά από 3 χρόνια από την έκτιση.

4. Γράφεται μια ποινή με αναστολή;

Ναι, καταχωρίζεται. Όμως πέντε χρόνια μετά τη λήξη της αναστολής, αν δεν ανακληθεί, η εγγραφή ακυρώνεται οριστικά.

5. Μπορώ να «καθαρίσω» το μητρώο πιο γρήγορα;

Για πρώτη καταδίκη σε ελαφρύ αδίκημα, ο εισαγγελέας μπορεί με αίτηση να μειώσει τις προθεσμίες στο μισό.

6. Πώς βγάζω αντίγραφο ποινικού μητρώου;

Ηλεκτρονικά από το gov.gr με κωδικούς Taxisnet ή από τα ΚΕΠ. Το αντίγραφο ισχύει για τρεις μήνες.

7. Τι γίνεται αν κάνω νέο αδίκημα;

Μια νέα καταδίκη μπορεί να επηρεάσει τις προθεσμίες και να καθυστερήσει την παράλειψη ή τη διαγραφή των παλαιότερων εγγραφών.

8. Το μητρώο μου έχει λάθος εγγραφή. Τι κάνω;

Μπορείτε να ζητήσετε διόρθωση με αίτηση στην αρμόδια εισαγγελία. Ο δικηγόρος θα ελέγξει αν η εγγραφή έπρεπε ήδη να έχει παραλειφθεί ή διαγραφεί.

Δικηγορικό Γραφείο Μπούρας & Συνεργάτες: Προστατεύουμε το μέλλον σας

Το ποινικό μητρώο επηρεάζει την εργασία, τις άδειες και τα σχέδιά σας για χρόνια. Η σωστή υπεράσπιση στη δίκη, η επιδίωξη αναστολής και οι έγκαιρες αιτήσεις μείωσης προθεσμιών μπορούν να σας εξασφαλίσουν λευκό μητρώο πολύ νωρίτερα.

Το Δικηγορικό Γραφείο Ιωάννης Μπούρας & Συνεργάτες δραστηριοποιείται στην Αθήνα από το 1995, με συνέχεια τριών γενεών νομικών. Το τμήμα Ποινικού Δικαίου αναλαμβάνει αιτήσεις μείωσης προθεσμιών και διόρθωσης εγγραφών, ελέγχει πότε μια καταδίκη παύει να εμφανίζεται και σχεδιάζει την υπεράσπιση από την αρχή με γνώμονα και τις συνέπειες στο ποινικό σας μητρώο.

Παρέχουμε άμεση τηλεφωνική καθοδήγηση, σαφές χρονοδιάγραμμα και ειλικρινή εκτίμηση για την πορεία της υπόθεσής σας.

Επικοινωνήστε μαζί μας:

• Τηλέφωνο: 210 3305169 | 698 075 9456
• Email: info@bouraslaw.gr
• Γραφείο Αθήνας: Σόλωνος 121, Αθήνα 10678
• Γραφείο Παλλήνης: Λ. Μαραθώνος 34, Παλλήνη 15351

Φόρμα επικοινωνίας: bouraslaw.gr/epikoinonia